Beyazperde elestirisi

Zafer İlbars

Özellikle 70'li yıllarda Yeşilçam bazı Hollywood filmlerini uyarlar,
kendine göre keser, biçer ve çoğunlukla burun kıvrılan ürünler ortaya koyardı. Destere teşebbüsü tam anlamıyla bu tatta olmasa da o dönemki eğilimi akıllara getiriyor. Esasen Scary Movie serisinin izinden giden film, son yıllara damgasını vurmuş Testere'den hareketle, Trakya yöresi üzerinden ünlü seriye kendince mizahi bir yorum getiriyor.

"Bu filmler neden yapılıyor", "insanlar sıkıldı artık" gibi yakınmalarda bulunmak, en az film kadar sıradan ve anlamsız bir hal de almaya başladı. O nedenle sadece film hakkında konuşmak gerek. Neden çekildiğine dair isyankar yakınmalarda bulunmak, "halk bunu
istiyor, izliyor" cevabı kadar sıkıcı. Malzemesini kendisine kaynaklık eden Testere'den alan film, üzerine yerel espriler, tek başına müthiş bir mizah potansiyeli taşıyan Trakya ağzı ve  küfürlü diyaloglar ekleyerek ortaya absürd bir komedi çıkarmaya çalışıyor. Söz konusu
'yerellikten faydalanma arzusu'nun, mesela bir Dondurmam Kaymak
filmindeki kadar etkili olduğunu da söyleyemeyiz.



Popüler figürler her zaman izleyiciyi sinemaya çekmiştir. Bunun üzerinde belli bir sayıyı ne kadar ortalamanın altı bir film olsa da garanti eden aynı tornadan çıkmış filmler küfür dozunu da yüksek tutarak da amaçlarına ulaşmaya çalışıyorlar. Destere de bu anlamda gözünü budaktan sakınmamış. Elbette küfüre karşıyız anlamı çıkmamalı buradan. 'Steril bir dil olmalı' gibi saçma sapan bir düşünceyi savunmuyoruz. Ama küfür ancak espriyi güçlendirmek için yan bir öğe biçiminde olunca dozunda ve isabetli oluyor. Küfür esprinin kendi gibi kullanılınca, filmi ortaya çıkaranların güldürmek konusunda bir güvensizlik hissi yaşadığını düşünüyor insan.

Destere'de küfürler Trakya yöresinin doğasına yorulmaya çalışılmış ama bir yerden sonra dozunu aşmış da aşmış. Tekrar hassasiyetle belirtelim; dert filmde aşırı küfür kullanılmasında değil, küfürün işlevsizliğindendir. Her ne kadar Ferhan Şensoy'un o meşhur sözünde dediği gibi, 'bazı yörelerimizde küfür virgül yerine kullanılsa da', sinemada bu durum iyi kullanılamadıktan sonra pek de işlevsel olmuyor.



Aslında film muadillerine göre daha özenli montajıyla ayrışıyor. Bu anlamda epey dikkatli davranılmış. Fakat iyi yanlarını görmeye çalışmak büyük çaba isterken, olumsuz yanları kendisini rahatlıkla belli ediyor. Film içinde durmadan tekrar edilen espriler gözden kaçacak gibi değil mesela. Zaten hareket noktası orijinal olmayan, popüler komedi filmlerinin yarattığı formülleri kullanmaktan sakınmayan bir filmin hızla tüketilip hafıza çöplüğümüze atılması doğal bir şey. Bu filmler de açıkçası bu iddiada. Amacı vizyondayken hitap ettiği izleyiciyi öyle ya da böyle güldürüp ya bir marketin DVD mezarlığında ya da TV kanalında hortlamayı beklemek.

Film Testere serisine özenerek bir seriye gider mi? Evet demek büyük iyimserlik olacaktır. Ama belli mi olur, bir de bakmışsınız deste deste yeni Destere filmleri çekilmiş. Er şey mümkündür a be!