Gemide eleştirileri

Senaryosunu da...

Önder Çakar ile birlik de kaleme almasının yanı sıra...

İlk uzun metrajlı (debut) sinema filmini de çeken Serdar Akar'ın yönetmen koltuğunda da oturmak da olduğu "Gemide"; küfürlü ve argo konuşmanın bayağı bir tavan yaptığı...

***

Ama bütün bunların...

Benzeri Amerikan filmleriyle kıyaslandığında, kesinlikle sırıtmadığını da...

Apaçık bir biçimde tespit ettiğimiz...

***

Ve üstelik...

Yeri geldiğinde, sıklıkla klasik anlamdaki "noir" ögelere de meyleden, "kara mizah (dark comedy)" tarzda kurgulanılmış, ziyadesiyle nitelikli bir suç draması olarak geliyor karşımıza...

***

Gelin isterseniz...

Vizyona girdiği yıl, Türkiye'de büyük bir ilgiyle karşılanılmasına ilaveten...

Kendine, Cannes Film Festivali'nin, her kafasına esenin, seçilmesinin pek de kolay ve asla mümkün olmadığını bildiğimiz "Semaine de la Critique (Uluslararası Eleştirmenler Haftası)" kısmında, gösterim fırsatını da elde edebilen...

Düşük bütçeli, tek mekan çekimi bu filme, biraz daha yakından bakalım...

***

Geminin demir attığı bir esnada...

Karaya çıkan mürettebattan Boksör (Naci Taşdöğen), yiyecek almak üzere Laleli'ye gönderilirken...

Geride kalan...

Kaptan İdris (Erkan Can), Kamil (Haldun Boysan) ve Ali (Yıldıray Şahinler) ise...

Gemide oturmuş, eroin katkılı sarma sigarayı tüttürerek sohbet edip...

Akşam yemeği için onun yolunu gözlemek de...

***

Kısa bir süre sonra...

Gemiye yüzerek, elleri bomboş bir biçimde çıkıp gelen Boksör'de...

Kaptan ve arkadaşlarına...

Altı kişi tarafından soyulduğunu...

Ve hatta...

Canını zor kurtardığını söylemek de...

***

Hal böyle olunca da...

Boksör'ün kaptırdığı paraları geri almak amacıyla...

Dördü birden, Laleli'ye doğru uzanmak da...

***

Ve...

Boksör'ün yaptığı tespite göre...

Kendisini derdest eden, söz konusu altı kişilik gruptan...

Üçünün ayrılmış olması nedeniyle...

Kullandıkları, eroinin de verdiği cesaretle...

Geriye kalan diğer üçünün (Güven Kıraç, Cengiz Küçükayvaz, İştar Gökseven), kafasını ve gözünü yarıp...

Hem paralarını, hem de pezevenk farz ettikleri onların elinden kurtarmak düşüncesiyle...

Beraberlerinde götürdükleri, Romen asıllı kadını da (Ella Manea) yanlarına alıp...

Gemiye geri dönmek de...

***

Varır varmaz da...

Kaptan, Kamil ve Ali...

Bir güzel karınlarını doyurup, rakılarını yuvarlarlarken...

Boksör ve sonra da Ali, fahişe zannettikleri...

Kız oğlu kız durumundaki Romen kadına tecavüz etmek de...

***

Ancak...

Geleneksel üslubumuz gereği...

"Spoiler" vermek suretiyle, henüz seyretmemiş olanların ağızlarının tadını kaçırmak istemediğimiz için biz de kendi anlatımımızı...

Filmdeki tüm heyecanın start alacağı...

Burada noktalamaktayız...

Dakika 32...

***

Beklenilenlerin tersine...

Her şeyin birden, karmakarışık bir hale geleceği filmin geride kalanında siz değerli sinemasever dostlarımızı; ardı ardına gelen, ters köşe sürprizleri de bünyesinde barındıran...

70 dakikalık bir bölüm daha bekliyor olacak...

***

Emek verilerek ve benzeri bir örneğine rastlamanızın da asla mümkün olamayacağı; alışılmış "nesir" tarzının dışındaki, yüzyıllar içinde güzel Türkçemize yavaş yavaş sızarak eklemlenmiş Arapça, Farsça ve Avrupa kökenli sözcükler bütününe entelektüel taklaların attırıldığı...

"Irkçılık", "faşizm", "homofobi" ve doğruluğunun bilimsel olarak kanıtlanması imkansız bir metafizikten ibaret olan "inanç övücülük" yahut da "yericilik" içermediği için...

Ezberleri bozan "lirik" bir anlatım dili de benimsenmek yoluyla...

25 - 30 kelimelik Türkçe bilgi haznesinin ötesine geçilerek yazılmış, bir başka "özgün" yorumda yeniden buluşmak dileğiyle...

Keyifli seyirler,

Çok övülen bu filmi yeni izleme şansı buldum. Beklentilerimin yüksek oluşundan belki de filmi çok başarılı bulamadım. Yönetmenin ilk filmi olduğu için film sınıfı geçiyor ama abartıldığı kadar iyi bir film mi orası tartışılır işte. Bizim ülkemizde -sadece bu film değil- bütün filmlerin genel sorunu galiba sinematografi. Hollywood'da bu işin o kadar başarılı altından kalkılıyor ki. Mesela orada Tarantino ilk filmini çekiyor (Rezervuar Köpekleri - 1992) kimse de yönetmenin ilk filmi olduğunun farkına bile varmıyor. Adamlar ses, kurgu, montaj, tempo, ışık hemen hemen hiçbir konuda sorun yaşamıyorlar ilk filmlerinde. Bizim filmlerimizin ise hemen hemen hepsinde mevcut bu sorunlar. Sadece ilk filmlerde bile değil yani. Bu filmde bunlardan muzdarip işte. Senaryo konusunda çok büyük zaafları olmasa da sinemanın sadece sanat değil zanaat kısmınında özenli olması gerekmekte. Ben kendime adıma ses, ışık gibi teknik konularda oldukça sorunlu buldum filmi. Bazen bir öğrencinin çektiği kısa filmlerde görülebilecek basit hatalar. Bunları rağmen filmin sürükleyiciliği ve Erkan Can'ın başarılı oyunculuğu nedeniyle film sınıfı geçmeyi başardı gözümde. Belki yönetmenin 4. veya 5. filmi falan olsaydı daha kaliteli bir film izlemiş olacaktık. Bu defolara rağmen film samimiyeti sebebiyle izlenilmeyi hak ediyor. Erkan Can ise filme sınıf atlatıyor adeta.

Oyunculuk dersi veriyor Erkan Can...

YÖNETMEN SERDAR AKARDAN TARANTİNOYU KISKANDIRACAK KADAR İYİ REPLİKLER VE DİYALOGLAR LA DOLU TAM BİR BAŞYAPIT 10 ÜZERİNDEN 10

■ Nerde kalmıştık?■ Cannes Film Festivalinin resmi bölümüne seçilmiş ve Cannes da birçok kez gösterilmiş olan bence bizim sinemamızın en iyi filmlerinden biri Gemide.Ama asla aileyle izlenebilcek bir film değil.Daha çok kendi başınıza veya arkadaş ortamında izlenebilir.Çünkü küfür filmin adeta bel kemiği.Ancak filmin yarattığı atmosferden olabilir küfürler olmasa film eksik kalırmış gibi.O kadar doğal ilerliyor ki adeta oynanmamışta yaşanmış hissi veriyor.Tabi bu oyanamayıpta yaşayanlar arasında bence bütün alkışı Erkan Can abimiz hakediyor.■ Bir memleket gibidir gemi. Her şey düzenli ve kontrol altında olmalıdır, kaidelere uyulmalıdır, kanunlara, nizamlara… Ben de bu memleketin başşeyi gibiyim; başbakanı gibiyim mesela. Her şey benden sorulur. Denize çıktın mıydı bu küçücük gemi bir memleket oluverir. Aslında bir başbakandan daha çok görevim var; çünkü onun bakanları var, adamları var, falanı var filanı var, benim yok. Bu gemide güvenlik de eğitim de sağlık da eğlence de benden sorulur. Kamil de başbakanın en kıyak yardımcısı; siz de vatandaş, aynı zamanda memur gibisiniz. Bu yüzden çok kıyak, çok disiplinli ve çakı gibi olmalıyız. Sürekli kendimizi ve birbirimizi kollamalıyız

*Bu yazı filmlerle orantılı olarak sıkıcı,bunaltıcı ve filmler kadar şiddet ve küfür içermektedir.

1998 yılında Serdar Akar,Önder Çakar ve Sevil Demirci tarafından kurulan Yeni Sinemacılar 90'ların ikinci yarısında yeniden uyanan Türk sineması'nda auteur;yani kendi dilini oluşturabilen akımın öncülerinden oldular.Gemide ile başladıkları serüvenlerinde sırasıyla Laleli'de Bir Azize,Yer Altında Dünya Var,Dar Alanda Kısa Paslaşmalar,Maruf ve Takva'yı çektiler.Oluşturdukları bakış açısı nedeniyle bu listeye Serdar Akar'ın Barda'sını da eklemek mümkün.
Yeni Sinemacılar kendi cümleleriyle "Ne eski Yeşilçam geleneklerine saplanıyor, ne de Batılı trendleri kopyalayıp üzerine yapıştırıyordu" ve bu tanımlamadan dolayı da yeni bir dil oluşturmaya çalışıyorlardı.Oluşturdukları bu yeni dilin en somut örneği ise ilk filmleri Gemide idi.

Gemide

Dumandan bir Gemide yazısı ve "Bir memleket gibidir gemi... herşey düzenli ve kontrol altında olmalıdır... kaidelere uyulmalıdır, kanunlara, nizamlara... " cümlesi ile başlar Gemide.
Atmosferi itibariyle o güne kadar Türk seyircisinin pek alışık olmadığı bir giriştir bu.

Mahallenin Muhtarları adlı yıllar süren gudik dizinin bir o kadar gudik karakteri Temel'i olarak bilip nefret ettiğimiz Erkan Can'ın ağzından duyduğumuz bu cümle ile irkilmeye başlarız daha filmin başında.Temel'i,esrar çeken bir adam olan İdris Kaptan olarak sunar bize yönetmen.Mekan boğucu bir atmosfere sahip leş bir gemidir.Geminin sakinleri,ki onlara sakin demek pek de doğru değil aslında,İdris Kaptan geminin baş şeyi,mesela başbakanı gibidir.Kamil onun en kıyak yardımcısı;Boksör ile Ali ise bir nevi bakanlardır.
Boksör'ün başlarına saracağı dertlerle geminin düzeni bozulmaya,Kaptan'ın da otoritesi sarsılmaya başlar.Film başbakan İdris Kaptan'ın iktidarının çatırdamasını,yavaş yavaş kontrolü kaybedip ne yapacağını bilemez hale gelişini anlatır bizlere.

Gemide Dili

Gemide,daha açılış sahnesiyle bangır bangır bağırmaktadır "bu size daha önce anlatılanlara pek benzemeyen bir deneyim olacak" diye.Daha filmin başında seyirciye gösterilen esrar çekip ahkam kesen Kaptan karakteri ve Boksör'e bakmak için güverteye çıkıp kusan ve ağzında salyalarıyla kameraya dönen Ali ile bunun gerçekten da daha önce bize gösterilenlerden çok farklı olacağını hissederiz.

Gemi,dış dünyadan kopuk,Kaptan'ın da söylediği gibi başlı başına bir memlekettir.Bu memleketin de dış dünyadan ayrı bir sistemi ayrı bir düzeni ve ayrı bir de dili vardır.Bu dil bizim normal hayatımızda pek aşina olmadığımız bir dildir.Filmde her iki cümleden birinin küfür olması da bu dilin gereğidir.

Filmin baş karakteri olan Kaptan'ın her sözünün içinde şimdiye kadar beyazperdede rastlamadığımız küfürlerin olması,kötü adamların bile TDK onaylı sözcüklerle konuştuğu,ağızdan en ufak bir tukaka sözün çıkmadığı Türk sinemasında bir ilktir.Bu küfürler her ne kadar belli bir kitleyi rahatsız edecek düzeyde olsa da filmin anlattığı hikayenin inandırıcılığı ve karakterlerin gerçekçiliği açısından çok büyük bir adımdır.

"Nasılsın kaptan başın ağrıyor mu" diye soran Kamil'e "Off Kamil kafamın içinde filler sikişiyor" diyen bir kaptan vardır filmde.Böylesine basit bir diyaloğu bile küfürle sunan film aslında anlatılan hikaye,çok da şatafatlı olmamasına rağmen bu gerçekçi karakterleri ve boğucu atmosferiyle şimdiye kadar rastlamadığımız bir düzeye ulaşır.

Filmin sonlarında içine düştükleri durumu çözmeye çalışan Kaptan ve Kamil'in aşağıdaki videodaki diyalogları,içinde barındırdığı "kötü" sözlere rağmen seyirciye Türk sinemasının en önemli tiratlarından birini sunmaktadır.

İki lafından biri "a.ına koyum" olan insanların yaşadığı bir ülkede çekilen Gemide filmi "küfürlerle dolu iğrenç bir film" değil "küfürlerin gerçeklik kattığı iğrençlikleri anlatan" gerçekçi bir filmdir.

Yeni Sinemacılar kendi oluşturdukları bu gerçekçi sinema dilini,Serdar Akar'ın Gemide'sindeki "filme özgü" dilden taviz vermemesi sayesinde oluşturmuşlardır.Böylece Gemide ile Türk sineması bambaşka bir sinema dili ve bambaşka bir gerçekçilik yakalarken,Erkan Can gibi yıllarca saçmasapan bir televizyon dizisinde harcanan bir oyuncuyu Türk sineması'na gerçek anlamda kazandırmıştır.Erkan Can'ın oynadığı Kaptan karakteri "role hayat vermek" tabirine tam anlamıyla oturan bir iştir.

Gemide bu özgünlüğün yanında yine pek alışık olmadığımız bir tarzı da getirmiştir sinemamıza.İç içe geçen çapraz hikaye kavramı ile film içinde iki hikayenin çakışması ortaya çıkmış ve "Laleli'de Bir Azize" doğmuştur.

Aslında bakınca fazlada bir şey olmayan film,ama gel görki bir o kadar da çok hoşuma giden bir film.Diyaloglar ise baya içtendi.İnsanların ikiyüzlülüğünüde güzel anlatan en doğal türk filmlerinden bir tanesi.

Accayip.. Mutlaka izlenmeli. Sağlam çalışma.

Minimalist filmleri severim ama bu filmi hiç sevmedim.. çok sıkıcı ve kötü bir anlatımı var filmin.. erkan can tabiki çok başarılı ama bence filmi kurtarmaya yetmemiş.. 3/10

Kısaca; Erkan Can’a hayran olmaya başladığım film..

Bu film bu kadar yüksek puanı nasıl almış anlamak mümkün değil. Bence senaryo çok kıt. Film çok durağan geçiyor ve izleyicide heyecan yaratan en ufak bir sahne bile yok. Aklımda kalan tek şey Erkan Can'ın güzel oyunculuğu ve havada uçuşan küfürler. Büyük umutlarla izlediğim film çok kötü çıktı. 4/10

Başyapıt mı ? tabii ki değil ama özellikle çekildiği dönemi de göz önüne alırsak gerçekten çok güzel, insanı izlediğine pişman etmeyecek bir film

Filmin kurgusu gerçekten çok güzel, özellikle karakterler ve işlenişi dikkate değer, küfür konusuna gelince bence "yerinde" kullanılıyor ise hiç bir problem yok
8/10. izleyin derim

kolay kolay yıkılamayacak, sapasağlam bir türk sineması kültü. akımın devamı pek sürmedi ne yazık ki, bir umut bekliyoruz yine de.

Türk sinemasının son dönem başyapıtlarından..Sahip olduğu gerçekçiliği karakterlerinden alan -özellikle erkan can- izlenmesi insanda haz uyandıran iyi bir film.

Türk sinemasının en önemli dönüm noktalarından olduğu şüphesiz... Film ekranda değil de sanki önümüzde yaşanıyormuş hissiyatı vermektedir...

Serdar Akar'dan sıradışı bir Türk filmi Gemide.Akar ve Önder Çakar'ın senaryosunu yazdığı,Mahallenin Muhtarları dizisiyle herkesin beğenisini kazanan usta oyuncu Erkan Can'ın muhteşem oyunculuğuyla hafızalara kazanan bir film.

Erkan Can'ı izledikten sonra HAyran Kaldım. Gerçekten Muhteşem Bir Oyunculuk, Filme geLince. Oynatsınlar Mehmet ALi erbili her gereksiz filimde.. Film dedigin işte budur!!!