Akıl Defteri eleştirileri

İZLEYEN DE İZLEMEYEN DE OKUSUN |

Size hafıza kaybıyla ilgili bir olay anlatacağım.

Howard Engel adında bir yazar bir sabah uyandığında gazetesinin baş sayfasına baktığında başka bir dilde yazıldığını görü bu bir şaka mı diye düşünürken emin olmak için önceden okuduğu bir kitabı eline alıyor ve farklı bir dil de ( Çince , İspanyolca ) yazıldığını görüyor. Hemen oğlunu uyandırıyor ve birlikye hastaneye gidiyorlar ve tabelaları vb. okuyamıyor. Oğlunu tanımakta da güçlük çekiyor. Meyveleri koklayarak anlayabiliyor. Doktorlar bir dizi testlerden sonra beyninin sol tarafının kısmi felç geçirdiğini söylüyor

BURAYA KADAR HERŞEY NORMAL

TUHAF OLAN hemşire Howard Engel'e adını yazmasını söylüyor ve kendi adını akıcı bir şekilde yazıyor ve sonra başka şeyler de yazabiliyor. ASIL SORUN İŞTE BU KENDİ ADINI OKUYAMASA DA YAZABİLİYOR

FİLME GELİRSEK... Çoğu insan bu filmi anlamıyor,yapılış amacını veya filmden çıkarmamız gereken duyguyu 15 dakika öncesinde nereye gittiğini veya nerede olduğunu unutabilen sürekli hafıza kaybı yaşayan bir insanın işlediği cinayet anlatılı filmdeki asıl amaç şu; Nolan bu filmi hafıza kaybı yaşayan bir insanın yaşadıklarını hissetmemiz için yapmıştııl oluyor derseniz; Filmin akışına bakın sondan başa doğ sayede bir önceki sahneyi hatırlamaya çalışıyor ve kendinizi filmin içinde kaybolmuş olarak gelindiğinide birçok insan filmin başını hatırlayamıyor veya filmdeki sahneleri seçmekte zorluklar yaşıyor.İşte bu duygu gerçek bir hafıza kaybıdıo yu izleyenlerin çoğu saçma bulur bu yüzden en az 2-3 kez bu filmi izleyip yorum yapmak daha doğrudur.

diğer filmlerde ne olacağını merak ederken bu filmde ne olduğunu merak ediyorsunuz, ve her anını deli gibi dikkatle izliyorsunuz. her anı aşmış ayrıntı, ipucu içermekte olduğu için buna da ihtiyacınız var zaten.filmin sonunda oturduğunuz yerde öylece kalıveriyorsunuz. son sahneleri, hazmetmeye ve son sahnelerden itibaren tekrar düşünüp neler olup bittiğini toparlamaya, sıralamaya çalışıyorsunuz. dumur üstüne dumur oluyorsunuz bu esnada... sonra bilmeniz gereken herşeyi bilmenize rağmen gözünüz dönüveriyor. 'daha çok ayrıntı daha daha neler kaçırdım kimbilir!! ' diyerek tekrar izliyor,tekrar zevk alıyor, tekrar dumur oluyor ve 'elleriniz dert görmesin' demekten kendinizi alamıyorsunuz.

Hiç bir romanı sondan okumaya başladınız mı? Ya da bir filmi sondan başa izlediniz mi? Muhtemelen hayır. Ben de yapmadım ama neden? Sanırım bu beynimizin zamanı hep geçmişten geleceğe uzanan bir şerit gibi kurgulamasından kaynaklı bir durum. Bunu videoları geri saydırarak izlediğimde tuhaf hissetmemden ve anlamlandıramayışımdan çıkardım. Bundan faydanılarak yapılan birkaç görsel ilizyon videosuna bile rastlamıştım ve cidden çok şaşırmıştım.

Neyse filme dönelim. Christopher Nolan'ın iyi filmlerinden senaryosu sonu aslında başlangıcı şeklinde olan filmlere benzese de çok daha özgün ve onlarla kıyaslanamayacak düzeyde. Ölmeden böyle bir yapımı izlemek isteyeceksinizdir :) Filmde genel olarak üzerinde durulan konu sanırım sadece beynimiz. Bizi biz yapan şey nedir? Anılarımızı ne kadar güvenebiliriz? Yöntem mi bilgi mi önemlidir? Bunların size sorgulatacak olan bir film kısaca. Daha fazla uzun yazmak isterdim ama hem filmin dışına çıkmış olacağım hem de sizi sıkmış olacağım en iyisi size keyifli seyirler. Sağlıcakla kalın :)


### FİLM BAZILARINA KARIŞIK GELMİŞ BİRAZ ANLATMAK İSTİYORUM ###
(Anlamışsınızdır ama bundan sonrasında bol bol spoiler olacak.)

Film başlangıçta takma adı Teddy adına birini vuruyor ve film geriye doğru bu cinayeti çözümlüyor. Yönetme kronolojik olarak geriye giderken siyah beyaz sahnelerde ana karakterin kazadan sonraki hikayesini anlatıyor. Bunu Teddy ile filmin sonundaki diyalogundan anlayabiliriz. Karısı şeker hastası ve Leonard bir işte çalışıyor evliler. Sonra karısını evde yalnız sanan 2 serseri eve girip ona tecavüz ediyorlar. Burada karısı aslında ölmüyor ama Leonard tekrarlayarak kendisine onun ölmüş olduğunu inandırıyor ama aslında karısı onun bu haline dayanamayıp terk ediyor. Tekrarlayarak öğrenemeyeceğini Sammy'nin hikayesini tekrarlayarak kendisine inandırıyor ( Sammy'nin hikayesine benzer yaşanmış bir olay duymuştum berki ondan ilham alınmıştır ama kişiyi veya biyografisi hatırlayamıyorum.). Sürekli bu hikayeyi kendisine tekrarlayarak yaşanmış olduğuna inandırıyor ve her seferinde kendi yaşantısından da bir şeyler ekleyerek genişletiyor. Neyse karısı onu terk ettikten sonrasına geri dönelim. Karısı onu terk ettikten sonra Teddy buna acıdığı için yardım etmeye karar veriyor. Sanırım bu arada döğmeleri yapıyor ama filmde bunu tam yakalayamadım. Katili bulduktan sonra Leonard onu öldürüyor. Teddy artık bunu unutmayacağını sanıyor ama unutuyor ve kendine yeni John G. ' ler yaratmaya başlıyor. Teddy buna soruşturma dosyasını vermesine rağmen sayfaları karıştırıyor ve yeniden düzenliyor. Anılarını yeniden değiştirmeye onlarla oynamaya başlıyor. Bunu karısına insülin verme sahnesini cimcikleme sahnesiyle değiştirmesiyle anlayabilirsiniz veya gözlerini kapadığımda orada bir dünya olduğuna emin olmalıyım tarzında repliklerinden. Buraya kadar anlattıklarım Teddy'nin anlattıklarının siyah beyaz sahnelerdeki ile birleştirilmiş kısmı asıl çözümlenmesi gerekende buydu. Burayı anladığımızda filmde yaşananları da anlıyoruz. Ama o kısmı da anlatmak istiyorum. Teddy Leonard ile ne yapacağını bilmezken bir uyuşturucu ağını çökeltmede ondan yardım alıyor tabi bu hiçbir şey hatırlamıyor ve Teddy'nin az önceki anlattıklarımı anlatınca ona inanmak istemiyor ve yeni John J.'sini Teddy olarak seçiyor. Plakasını yazıyor ve dövme yaptırmaya gidiyor. Burada Teddy onu buluyor ve kılık değiştirmesini istiyor ama fotoğrafa onu yeni John J.'sini seçtiğinde yalanlarına güvenme yazdığından oradan kaçıyor ve Jımmy'nin arabasına binip Natalie'nin çalıştığı bara gidiyor. Natalie bunu Jımmy'nin arabasında olduğu için onu Jımmy sanıyor ama olmadığını görüyor. Leonard'ı Teddy uyuşturucu için kullanırken sadece Jımmy ile tanışmış buradan onu anlıyoruz ama Jımmy tabi bunu Natalie'ye bahsetmiş bardaki konuşmalardan bunu çıkartın. Sonra Natalie Jımmy parayı alıp gittiği için ve haliyle öldüğü için başı Dodd ile derde giriyor bu sırada Leonard'ın hastalığını öğrenen Natalie Dodd'u öldürmek için Leonard'ı kullanıyor. Sonrasına bunu unutuyor Leonard ama onu kendi evinde bulduğu için Natalie'ye güveniyor ve " o da birini kaybetmiş bu yüzden sana yardım edecek" yazıyor bundan sonra Natalie buna Teddy'nin gerçek kimliğini veriyor ve onu öldürmesi için kullanıyor(veya yardım ediyor.). Kullandığını tam söylenemez gerçi burada filmde bunu destekleyen pek sahne yok. Ona Teddy'yi öldürmeye giderken Jımmy'nin gittiği yerine adresini veriyor ben buradan Natalie'nin olayı daha fazla araştırıp Jımmy'nin öldüğünü öğrenip ve Teddy'nin uyuşturucu çetesini çözdüğünü öğrenip onu aradan çıkartıp olayı Leonard'a yıkmak istemesi olarak yorumladım. Dodd'u da aradan çıkartmıştı zaten. Film burada bitiyor. Ve son yukarıdakileri filmi sondan başa doğru sararak yorumlamanız gerek. Kafası karışanlar için hatırlatmak istedin.

Bittikten sonra sersem gibi oldum fakat üzerinde düşünmeye başladığımda raylar yavaş yavaş yerine oturmaya başladı.Zaten kurgu sondan başa doğru ilerliyor,karmaşık olduğu bir gerçek o yüzden dikkatli ve birden fazla kere izlenmesi gerek fakat burada nolan ın zekasından ve kurgunun müthişliğine de ayrı bir yer açmak lazım;cidden çok zekice kurgulanmış.

Gerilim çok yoğun nerdeyse her dakikasında hissediliyor. Nolan'ın çok zeki bir yönetmen olduğunu bir kez daha kanıtladığı bir film. Kurgusu harika. İzlerken kendini başrol oyuncusu sanıyorsun, senin hafızanı da 5 dk'lık yapıyor bu filmde. Kesinlikle izle diğer tüm filmlerden farklı. Fakat Ghajini'ye benzetenler var bence hiç alakası yok ve Ghajini'nin daha altında bir film.

Son 10-15 yılın en iyi 5-6 filminden birisidir büyük ihtimalle. Nolan bu filmin üzerine çıkan bir film yapamadı şu ana kadar (diğer filmleri de çok iyi olsa da Memento'nun senaryosunu, kurgusunu aşmak kolay değildir artık, kendisi için bile) İlk izleyenler için izlemesi zor bir film olsa da, birçok kişinin en sevdiği filmler arasına rahatlıkla girecek bir filmdir. Sinema tarihinde ters kurgu olayını ''Memento'' dan önce kullanan bir filme şu ana kadar denk gelmedim, eğer yoksa ''Memento'' yu otomatik olarak başyapıt seviyesine çıkarabiliriz zaten. Fikrin mükemmel olması bir yana, fikrin uygun bir senaryoda işlenmesi de mükemmel bir seçimdir. Başka bir filmde olsa herhalde ''fikir güzel, ama işlenişi sıradan veya öykü sıradan'' tarzında yorum yapardık herhalde. Ama bu filmde fikirde, senaryoda, perdeye yansıyanda 4/4 lüktür. Her sinemaseverin izlemesi gereken modern klasiklerden.

memento sinema tarihinde izlerken en fazla düşündüren,zihni sonuna kadar zorlayan filmlerden biridir,başlarında gelir.nolan günümüzde adını tüm dünyaya duyurduysa eğer,bunun başlıca sebebi memento gibi cesur ve yankı uyandırabilecek işlerle kariyerine başlamasıdır.filmi izlemek lazım,buraya yorum yazarken çok iyiydi falan deriz ama filmin kendisi,üst düzey senaryosu,kaliteli oyunculukları başlı başına görümeyi hak ediyor.film boyunca yapılan sürprizlerin bir sınır yok.

Cristopher Nolan'dan etkili ve zihin yoran bir filmdi.Özellikle zaman normâL akışında değildi tersten başlanıp, bazen ileri bazen de zamansal sahneleri geriden getirerek zihnimizdeki olağan zaman akışının dışında olmasıyla farklılık yaratarak orijinallik kazanmış bir film olduğunu düşünüyorum .Leonard Shelby karakterini canlandıran Guy Pearce oskarlık bir performans sergilemiş. Filmi adeta tek başına sürüklemiş. Özellikle kısa zamanlı hafıza kaybına uğrayan Shelby'yi kendine göre yazarak gerçeklik belirleyen özgün bir karaktere dönüşmesi çıtayı yukarı taşımış. Ayrıca bu karakter Sammy diye bence normâLDE olmayan kendi zihninde olan hayali bir karakter ambiyansı yaratıyor.Yönetmen Nolan filmin bir iki yerinde bunu düşündürecek ipuçları veriyor. Kahramanın aradığı aslında karısını öldüren adamlardan intikam almakken, bu durumu fırsat bilen polis Teddy birini öldürterek karısının intikamını aldırırken istemediği uyuşturucu kaçakçısını öldürtmek istemesi , Natalie'nin birini öldürtmek istemesi bunun ispatı. Shelby kendine göre gerçeklik yaratan ve bitmek bilmeyecek bir yolculuğa sürüklenen bir karakterdir. Güzel bir film. Filmin durağanlığı bence zamanın ileri-geri geçişkenliğinden dolayı yavaşlama var, bu tempo bir tık daha ileride olmak zorundaydı. Çekildiği yıla göre düşünürsek görüntü yönetmenini başarılı sayabiliriz. Benden tavsiye sakin, zihninizin berrak, film izlemeye güdülenmiş bir anda izlemenizdir.

Anlaması nispeten zor olsa da arada geçen konuşmalarla bir şeyleri fark etmemize yarayan başarılı bir Nolan filmi

Nolan hep aynısını yapıyor kurgusuyla senaryosuyla bilinmeyenleriyle ve şaşırtıcı finaliyle yine farklı bir film 8/10

Film kesinlikle kült kategorisine girer. Ancak filmi bu kadar muhteşem yapan şey filmin sondan başa akması değil. Zekice kurgulanması. Gel gitleri ile izleyicinin aklı ile oynanıyor. Bir nevi yönetmek akıl oyunları oynamış bu film ile izleyici arasında. Mükemmel!

filmin gerçek kurgusu için önce siyah-beyaz sahneleri ard arda izlemek, hemen ardından da renkli sahneleri sondan başa seyretmek gerekiyor. Sadece kurgusuyla bile sinema tarihine geçen bir film. Aslında sıradan bir konu ve olay örgüsü. Ama filmi kült mertebesine eriştiren şey kurgusu. Mutlaka izlenmeli...

sonunu merak ediyorsunuz..ediyorsunuz..ediyorsunuz.. ve bırakamıyorsunuz

christopher nolanın yönettiği mükemmel kurguya sahip harika bir şaheser.çok fazla abartılacak bir yanının olduğunu düşünmüyorum ama izlerken seyirciyi filmin içinde hissettirip zevk veren nadir filmlerden.filmin baştan sona sarması ise ayrı bir renk katıyordu filme.bu özelliğiyle bile son dakikaya kadar heyecanını kaybetmemesi senaryonun çok zekice hazırlanmasından kaynaklanıyor olsa gerek.daha önceleri matrixten tanıdğımız donuk bir yüz ifadesine sahip robot gibi hareket eden carrie ann-moss bu filmde daha kadınsı ve daha cazibeli bir kaarkteri canlandırıyordu.her tür filmde olduğu gibi fazla beklentiye girilmeden izlenmesi filmi daha etkileyici kılabilir.ben 10 üzerinden 9 veriyorum

İzleyip de ilk seferde anlayamadığım nadir filmlerden biri. Ama 2. seferde daha iyi kavradım. Çekim tekniği ile sinema sektöründe de ilk herhalde. İzlenesi bir film ..