Dünya çapında büyük ses getiren otobiyografik çizgi romanı ve aynı isimli animasyon uyarlaması Persepolis ile hafızalara kazınan İran asıllı Fransız sanatçı, illüstratör ve yönetmen Marjane Satrapi hayatını kaybetti. 56 yaşında aramızdan ayrılan usta sanatçının ölüm haberi, ailesi ve yakın çevresi tarafından yapılan hüzünlü bir açıklamayla duyuruldu. Açıklamada, Satrapi’nin 8 Nisan 2025'te kaybettiği ve "hayatının aşkı" olarak tanımladığı yapımcı ve oyuncu eşi Mattias Ripa’nın vefatından bu yana derin bir keder içinde olduğu ve "üzüntüden hayatını kaybettiği" belirtildi.
1969 yılında İran'ın Reşt kentinde doğan Satrapi, Tahran'da siyasi olarak aktif, sol görüşlü bir ailenin çocuğu olarak büyüdü. 1979 yılındaki İslam Devrimi’ne ve Şah rejiminin yıkılmasına henüz 9 yaşındayken tanıklık etti. Rejimin getirdiği ağır baskılar ve zorunlu başörtüsü uygulamalarına karşı ailesiyle birlikte direnen Satrapi, gençlik yıllarında ailesi tarafından eğitim görmesi ve özgürce yaşayabilmesi için Avrupa'ya gönderildi. 1990'ların başından itibaren Fransa'yı kalıcı meskeni haline getiren sanatçı, burada tüm dünyada bir fenomene dönüşecek olan Persepolis’i kaleme aldı.
PersepolisDirenişin ve Kadın Haklarının Sesi Oldu
Satrapi, çocukluğunu ve molla rejiminin baskıcı yönetimini anlattığı bu başyapıtını 2007 yılında Vincent Paronnaud ile birlikte sinemaya uyarladı. Film, Cannes Film Festivali'nde Jüri Ödülü'nü kazanırken, 2008 Akademi Ödülleri'nde En İyi Animasyon dalında aday gösterilerek tarihi bir başarıya imza attı. Sinema kariyerine Chicken with Plums, Rosamund Pike'ın Marie Curie'ye hayat verdiği Radioactive ve son olarak kadrosunda Monica Bellucci’nin yer aldığı Dear Paris gibi başarılı yapımlarla devam eden Satrapi, kalemini hiçbir zaman siyasi aktivizmden ayırmadı.
Hayatı boyunca İran'daki teokratik rejime ve kadınlara yönelik kısıtlamalara karşı güçlü bir mücadele yürüten Satrapi, ülkesindeki "Kadın, Yaşam, Özgürlük" protestolarına da Paris'ten ses vererek destek olmuştu. Rejim tarafından "ajan" ve "yalancı" ilan edilmesine rağmen tehditlere hiçbir zaman boyun eğmeyen vizyoner sanatçı, arkasında milyonlarca insana ilham veren bir özgürlük anlatısı ve sarsılmaz bir duruş bıraktı.