Uluslararası sinema camiası, Tahran Devrim Mahkemesi tarafından 5 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırılan, mal varlığına el konulan, banka hesapları dondurulan ve iki yıl boyunca yurt dışına çıkış ile sosyal medya yasağı getirilen İranlı usta yönetmen Jafar Panahi için harekete geçti. Risk Altındaki Sinemacılar İçin Uluslararası Koalisyon (ICFR) ile ABD ve Avrupalı bir grup sinemacının girişimiyle hazırlanan ortak bildiri, şimdiden 200 birey ve kurum tarafından imzalandı. Cannes Film Festivali’nin Salı günü yayınladığı ve Panahi’ye yönelik yargı tacizini kınayan açıklamasının ardından gelen bu yeni metin, usta yönetmene yönelik cezalar karşısında duyulan derin endişeyi dile getiriyor.
Bildiride, geçtiğimiz Aralık ayında verilen bir yıllık hapis ve iki yıllık yurt dışı çıkış yasağı kararlarının ardından, Panahi’nin tüm risklerin farkında olmasına rağmen ülkesine duyduğu derin sevgi ve orada üretme arzusu nedeniyle Mart ayında cesurca İran’a dönme kararı aldığı hatırlatıldı.
Dünyanın Önde Gelen Festivalleri ve Yönetmenleri Tek Yürek Oldu
Destek metnine imza atanlar arasında Venedik Film Festivali Direktörü Alberto Barbera ve Berlinale Direktörü Tricia Tuttle’ın yanı sıra Locarno’dan Giona Nazzaro, Rotterdam’dan Vanja Kaludjercic, New York’tan Dennis Lim, Telluride’den Julie Huntsinger, Karlovy Vary’den Karel Och ve IDFA’dan Isabel Arrate Fernandez gibi prestijli festivallerin yöneticileri yer alıyor.
Sinema dünyasından ise oyuncular Mark Ruffalo ve Tilda Swinton’ın yanında Michael Moore, Barry Jenkins, Alex Gibney, Kleber Mendonça Filho, Laura Poitras, Rithy Panh, Lucrecia Martel, Liz Garbus, Asif Kapadia, Jacques Audiard, Olivier Assayas, Roger Ross Williams, Catherine Breillat, Dominik Moll, Abigail Disney ve Arthur Harari gibi pek çok tanınmış isim Panahi ile dayanışma içinde olduklarını ilan etti.
"Filmleri 30 Yıldır Dünya ile İran Halkı Arasında Köprü Kuruyor"
Bildiride, Panahi’nin Cannes’da Altın Kamera kazanan Beyaz Balon (1995), Venedik’te Altın Aslan alan Daire (2000), Berlin’de Gümüş Ayı ve Altın Ayı kazanan Ofsayt (2006) ile Taksi Tahran (2015) ve 2025 yılında Cannes’da Altın Palmiye’ye uzanan It Was Just an Accident gibi başyapıtlarına dikkat çekildi. Yönetmenin son 30 yıldır dünya ile İran halkı arasındaki anlayış boşluklarını doldurduğu belirtilen metinde, "Kendisini susturmaya yönelik tüm baskılara rağmen filmleri, en karanlık zamanlarda bile İran’ı ve İranlıları dünyanın hayal gücünde canlı tuttu" ifadelerine yer verildi.
Uluslararası yaratıcı topluluk, siyasi gerilimlerin tırmandığı bu dönemde sınırları aşan bir anlayış inşa eden sanatçıların hayati önem taşıdığını vurgulayarak, Tahran Devrim Mahkemesi’ni Panahi’ye yönelik tüm cezaları iptal etmeye ve İran hükümetinin de imzacısı olduğu Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi’ne uymaya çağırdı.