Büyük Diktatör eleştirileri

Senaryosunu da kaleme almasının yanı sıra...

Birbirlerine ikiz kardeş misali benzeyen Yahudi berber ve diktatör Adenoid Hynkel karakterlerini de canlandıran Charles Chaplin'in oturmak da olduğu "The Great Dictator"; "kara mizah (dark comedy)" tarzda kurgulanılmış siyasi bir drama olarak geliyor karşımıza...

***

Gelin isterseniz...

Tüm zamanların, en iyi komedi ve siyasi hiciv filmleri arasında kendine, ziyadesiyle müstesna bir yer edinen bu filme biraz daha yakından bakalım...

***

Filmdeki olayların...

İki Dünya Savaşı arasındaki dönemde yaşandığı bilgisi verilir verilmez kendimizi...

***

Bunlardan...

1918 yılındaki...

Birinci Dünya Savaşı'nda buluruz...

***

Ki...

Tomainia ulusu adına savaşan ve sivil hayatta da berberlik yapan Yahudi bir asker...

Yanındaki çantasında, Tomainia'nın zaferini sağlayabilecek kadar değerli belgeler taşıyan yaralı pilot Komutan Schultz'un (Reginald Gardiner) hayatını kahramanca kurtarır...

***

Ama...

Yakıtları bittikten sonra...

Düşen uçakları bir ağaca çarpar ve o fedakar asker de, hafızasını kaybeder...

***

Kurtarıldıktan sonra da Schultz, Tomainia'nın...

Savaştığı, rakip Müttefik Kuvvetler'e resmen teslim olduğu bilgisini alırken...

Yahudi asker de...

Hastaneye kaldırılır...

***

Derken...

Aradan, yirmi yıla yakın bir süre geçer...

Bizim Yahudi asker de...

Yatmak da olduğu hastaneden çıkıp...

Getto'daki, berberlik yaptığı eski dükkanına geri dönerken...

***

Söz konusu Getto da...

Yahudi düşmanı Adenoid Hynkel yönetiminde, bir diktatörlüğe dönüşen Tomainia rejiminde terfi etmiş durumdaki Schultz tarafından yönetilmek de...

***

Tabii...

Böyle olunca da...

Hem de görür görmez...

Ütücü Hanna'ya (Paulette Goddard) aşık olan berber, apaçık bir biçimde Yahudi olmasına rağmen...

Kendisini tanıyan Schultz'un himayesine girip, korunup kollanmasına ilaveten...

Hafızasını da, tekrardan kazanmak da..

***

Bu arada...

Para kaynakları tamamen tükenen...

Fakat silah temin etmek amacıyla acilen para bulması gereken Hynkel'de...

Yahudi banker Hermann Epstein'dan...

Borç istemek mecburiyetinde kalmak da...

***

Ancak...

Geleneksel üslubumuz gereği...

"Spoiler" vermek suretiyle, henüz seyretmemiş olanların ağızlarının tadını kaçırmak istemediğimiz için biz de kendi anlatımımızı...

Filmdeki tüm heyecanın start alacağı...

Burada noktalamaktayız...

Dakika 45...

***

Hitler ile Bacteria'nın diktatörü Benzino Napaloni (Jack Oakie) şeklinde resmedilen Mussolini'nin ciddi anlamda tiye alındıkları filmin geride kalanında siz değerli sinemasever dostlarımızı; her anında farklı bir şamatanın yaşandığı, 80 dakikalık bir bölüm daha bekliyor olacak...

***

Emek verilerek ve benzeri bir örneğine rastlamanızın da asla mümkün olamayacağı; alışılmış "nesir" tarzının dışındaki, yüzyıllar içinde güzel Türkçemize yavaş yavaş sızarak eklemlenmiş Arapça, Farsça ve Avrupa kökenli sözcükler bütününe entelektüel taklaların attırıldığı...

"Irkçılık", "faşizm", "homofobi" ve doğruluğunun bilimsel olarak kanıtlanması imkansız bir metafizikten ibaret olan "inanç övücülük" yahut da "yericilik" içermediği için...

Ezberleri bozan "lirik" bir anlatım dili de benimsenmek yoluyla...

25 - 30 kelimelik Türkçe bilgi haznesinin ötesine geçilerek yazılmış, bir başka "özgün" yorumda yeniden buluşmak dileğiyle...

Keyifli seyirler,

Yine muhteşem bir film. Daha önceki yapıtlarında sistem veya toplumsal eleştirisini genellikle yansıtan Chaplin, bu kez sesli olarak, daha bir üstüne basa basa, daha bir ciddiyetle sunuyor bizlere. Gerçekten de önceki filmlerine göre daha ciddi bir ton var, özellikle finale doğru tabii ki. Akıllara kazınan yine çok fazla sahne var bu eserinde de. Komedi anlamında da, toplumsal anlamda da. "Dünya balonu" ile oynadığı sahneyi kim unutabilir? Finaldeki konuşmayı kim unutabilir? Muhteşem bir oyuncu, sinema dünyasının gördüğü en büyük aktörlerden. Paulette Goddard yine yanında. Söylenecek pek bir şey yok. Hala Charles Chaplin ile tanışmadıysanız, çok da fazla geç kalmayın. Onun hayata baktığı , gerek komedi, eğlence, gerekse de toplumsal pencereyi siz de çok sevecek ve benimseyeceksiniz. Büyük aktör, büyük usta.

muhteşem bir ironik tarihi hiciv asla eskimeyecek olan baş yapıt 8/10

Yeni izledim,Charlie Chaplin'in hitleri taklit ettiği ve faşizmi aslında yerden yere vurduğu sahneler çok etkileyiciydi.Tür olarak komediden ziyaden bence dram daha doğrusu hiciv olması gerekiyor özellikle finalde Chaplin'in yaptığı konuşma,diktatörlerin sonu ve insanlığa verdiği güzel mesajlar görülmeyi kesinlikle hak ediyor

SİNEMANIN GELMİŞ GEÇMİŞ EN BÜYÜK USTASINDAN KİLOMETRE TAŞI BİR FİM
Üzgünüm ama ben imparator olmak istemiyorum.. Bu benim işim değil.. Kimseyi yönetmek ya da fethetmek de istemiyorum.. Herkese yardım etmek istiyorum.. Yahudi, Yahudi olmayan, zenci, beyaz.. Hepimiz başkalarına yardım etmeliyiz insanlık böyle başlar.. Birbirimizin mutluluğu için yaşamayı isteriz, kötülüğü için değil.. Bu dünyada yeryüzü zengindir ve bunu herkes paylaşabilir.. Yaşam tarzımız özgürlük ve güzellik olmalıdır.. Ama biz yolumuzu kaybettik.. Açgözlülük insan ruhunu zehirledi dünyayı nefretle kuşattı bazıları bizi üzüntü içinde bıraktı.. Hızlı geliştik ama bu sırada kendimize de zarar verdik.. İstediklerimizi elde etmek için makineleri kullandık.. Bilgimizi olumsuz, zekamızı sert ve kaba kullandık.. Çok fazla düşündük ama çok az hissettik.. Makinelerden çok insanlığa ihtiyacımız var.. Zekadan çok şefkat ve kibarlığa ihtiyacımız var.. Bunlar olmadan yaşam şiddet dolu olur ve her şeyi kaybederiz.. Uçaklar ve radyo bizi yakınlaştırıyor.. Bu icatların insanlığın erdemlerini etkileyecek ve insanlar arasındaki kardeşliği ve birliği gerçekleştirebilecek.. Şu anda sesim milyonlarca umutsuz insana erişiyor.. Sistemin kurbanlarına ve işkence çeken kişilere ve hapisteki insanlara.. Umutsuzluğa kapılmayın.. İnsanlığın nefreti geçecek diktatörler ölecek ve onların gücü insanlığa geri dönecektir.. Son insanlık ölene dek özgürlük asla yok olmayacaktır.. Askerler kendinizi bu zebanilere teslim etmeyin.. Sizleri küçümseyen sizleri köle yapan yaşamlarınızı sistematikleştiren ne düşüneceğinizi size söyleyen, sizi terbiye edip savaşa gönderen bu insanlara.. Kendinizi makine kalpli, makine düşünceli bu makine insanlara teslim etmeyin.. Sizler makine değilsiniz, sizler insansınız.. Kalbinizde insanlık sevgisine sahipsiniz sevgisiz ve nefret dolu olmayın.. Askerler kölelik için savaşmayın özgürlük için savaşın.. Aziz Luke der ki: ‘Tanrının krallığı insanın içindedir..’Sadece bir kişi veya zümrenin değil, bütün insanların.. Seninde! Makineleri yaratma gücüne sahipsin mutluluk yaratma gücüne de.. Yaşamı harika bir macera yapma gücüne sahipsin.. Demokrasi adına bu gücümüzü kullanalım.. Birleşelim yeni bir dünya için savaşalım.. İnsana çalışma şansının verileceği gençlere gelecek, yaşlılara güvence verilecek bir dünya.. Zalimler yükselirken parlak vaatler verirler.. Ama onlar yalancıdır sözlerini asla tutmazlar.. Diktatörlerin kendileri özgürdür ama onlar insanları köle yaparlar.. Özgür bir dünya, ulusal engelleri kaldırmak için savaşalım.. Bilimin ve ilerlemenin bize mutluluk getirdiği bir dünya için savaşalım.. Askerler, demokrasi adına birleşelim! Büyük Diktatör (1940), Charles Chaplin

Tanrının Krallığı İnsanın İçindedir.. Chaplinin ilk sesli filmi olma özelliğine sahip Büyük Diktatör (1940) .. Chaplin her zaman olduğu gibi yazmış, yönetmiş, oynamış ve bununlada kalmamış müziklerine kadar yapmıştır.. Deli cesareti ne diyeyim Charles Chaplin sana helal olsun önünde eğiliyorum.. 2. Dünya savaşından önce hele ki herkes tarafından korkulan adam Adolf Hitleri yerden yere vurarak eleştiren savaş karşıtı bir film çekmiştir.. Nazilerin duygularının olmadığını gözler önüne seriyor .. Üstelik filmi sakın çekme başın derde girer diye karşı çıkmalarına rağmen, çevresindeki bütün arkadaşlarını dinlememiş ve filmi çekmiştir.. Charles Chaplin in hayatının anlatıldığı 1992 yapımı Chaplin filmini izlerseniz ne demek istediğimi anlarsınız.. Adenoid Hynkel o zamanlarda çok güçlü bir orduya sahip acımasız bir lider, karşısında ise basit yahudi berber ama berberin Adenoid Hynkel ikizi kadar benzerliği bulunmaktadır .. Kendi sorunlarıyla uğraşan berber, Hynkel yahudiler üzerinde uyguladığı büyük şiddet karşısında direnmek zorundadır. Ama bir gün ona benzerliği çok işine yarayacak ve roller değişecektir .. Chaplinin, Hitleri canlandırdığı perfomansa dikkat çok büyük bir iş çıkarmıştır.. Dünya küresiyle oynadığı sahne sözün bittiği yerdir.. Almanca konuşması Hitler gibi davranması sizi gülmekten kırıp geçirecek.. Bu performansı izlemeye değer.. Modern Zamanlar filmi olduğu gibi bu filmide İmdb Top 250 listesinde en üstlerde kendine yer bulmuştur.. Moder Zamanlardaki başrol kadın oyuncusu zamanın en güzel kadınlarından ayrıca eşi ustaya eşlik ediyor.. Oyuncu olarakta başarılı olan Paulette Goddard rolüyle sizi etkilemeyi başaracak.. Bu zamana kadar izlediğim en iyi final olma özelliğine sahip film Chaplinin finalindeki insanlık adına barış adına mesajlar içerdiği konuşması sizi darmadağın edecek ve böyle bir final bu zamana kadar izlemedim diyerek unutulmazlar arasına çoktan girmiş olacak .. Her bakımdan Chaplin imzalı bu klasiği şiddetle izlemenizi tavsiye ederim.10 üzerinden 10

Sinemada bir kişiye efsane denilecekse o kişi kesinlikle Charles Chaplin' filmin finalinde ki efsanevi monologda Chaplin;Makinelerden çok insanlığa ihtiyacımız var...Sizler makine değilsiniz, sizler insansınız derken bugün endüstri olarak nitelendirilen sinema dünyasında çoğunluğu ruhsuz ve amaçsız çöplerle insanların uyutulduğunu görseydi ne hissederdi acaba???

Yıllardan bu yana izlemek istediğim ''Büyük Diktatör''ü yeni izleme fırsatı buldum. Beklediğim gibi bir başyapıtla karşılaşamasam da filmi beğendim. ''Büyük Diktatör'' vicdanlı bir adamın beyninden ve kalbinden çıktığı besbelli bir ''vicdan filmi''. Henüz 2.Dünya Savaşı'nın sürdüğü yıllarda böyle bir filme imza atarak Chaplin ne kadar vicdanlı, iyi kalpli bir insan olduğunu bir kez daha ispatladı bana (Üstadın ilk izlediğim filmlerinden birisi olan ''Modern Zamanlar (Modern Times)'' filminde de zaten bunu hissetmiştim). Filmin dram yönünü komedi yönüne göre daha başarılı buldum. Tam tersinin olacağını düşünmüştüm aslında. Tamamen drama ağırlıklı bir film olsaydı film, zannedersem daha üstün bir yapıt izlerdik. Chaplin'in oyunculuğu da gerçekten inanılmaz başarılı. Film boyunca bu kadar farklı iki karakteri sanki iki başka aktör oynuyormuş gibi izledim. Sinema tarihinin bu önemli filmlerinden birisini herkesin izlemesini tavsiye ederim. Filmden çıkarılacak dersler tarih boyunca bitmeyecek zira.

Acaba Hitler bu filmi izledi mi? İzledikten sonra ne düşündü diye hep merak etmişimdir. Gülmüş müdür yoksa sinirlenmiş midir? Çok başarılı bir savaş eleştirisi. 4 4'lük bir hiciv filmi...

Komedisi ve göndermesi bol olan , hiciv dolu bir Chaplin başyapıtı .
Ayrıca Charlie Chaplin in oyunculuğuna hayran kalmamak elde değil .
10/8.5 .

Chaplin işte Hitler i bile başarıyla taklit edebilmiş ve iyi bir gönderme yapmış bu filmde.

Lütfen ama lütfen filmi edinin. 2 sahne var ve gerçekten insan sinema kapsamında tarif edecek kelimeleri bulamıyor. Berber dükkanında Şarlonun müzk eşliğinde berberliğini ve de Hitleri taklit ederkenki başarısını. İfade etmek zor.

Etkili bir hiciv.. hem düşündüren hem de güldüren bir film.. birçok kişi bunu belirtmiş ama tekrar etmeden geçemem.. charlie chaplin çok iyi bir oyuncu.. tek bir eleştirim var.. zaman zaman ne güldüren ne de düşündüren, gereksiz sahneler vardı filmde.. bunlar olmasaydı çok daha çarpıcı bir film olabilirdi.. fakat bu haliyle de çok iyi bir film büyük diktatör.. hem güldürdü hem de özellikle finalde fazlasıyla düşündürdü beni.. 8/10

Chaplinin nasıl bir dahil olduğunu görmek için izlenmesi gereken filmlerin başında geliyor.Unutulmaz sahneler var ve sıradanlıkla değil harika ayrıntılarla birlikte.Doyum olmaz seyirliklerden.

Kara mizahın sanırım dünyadaki en iyi örneği bu filmdir.Unutulmaz sahnelere sahip,dünya liderlerini,siyaseti daha doğrusu siyasetin uygulanma şeklini harika bir biçimde ti ye alan kusursuz bir başyapıt.

Daha 1940 yılında Amerika savaşa girmeden yapılmış bu film dipnot düşmek istedim :)

Hayranlık uyandıran süper ve über sinema dehası Şarlo Nazi Almanyası'yla sağlam makara yapmış ve film başından son miting sahnesine kadar keskin bir zekanın eseri olduğunu da belleklerimize kazımıştır.

Her ne kadar teknik olarak mümkün olmadığını düşünsem de güldürürken düşürdürenler kategorisine aday bir filmdi fikrimce :)