Geçen Yaz Ne Yaptığını Biliyorum - Beyazperde.com eleştirisi : “Ne Yaptıklarını Bilerek Yapmışlar…”

Columbia Pictures, The South Australian Film Corporation ve Original Film ortak yapımcılığında çekilen "I Know What You Did Last Summer", Türkiye’de gösterime girdiği adıyla "Geçen Yaz Ne Yaptığını Biliyorum" filminin yönetmen koltuğunda "Someone Great" (2019), "Do Revenge" (2022) filmlerinin de yönetmenliğini yapmış olan Jennifer Kaytin Robinson oturuyor. Senaryosunu Lois Duncan’ın roman karakterleri üzerinden yönetmen Robinson ile Sam Lansky’nin birlikte kaleme aldıkları filmin görüntü yönetmenliğini Elisha Christian üstlenmiş. Müzikleri Chanda Dancy’e ait olan filmin oyuncu kadrosunda ise 1997 yapımı aynı adlı filmin kadrosunda da yer alan Jennifer Love Hewitt, Freddie Prinze Jr. ve Sarah Michelle Gellar’a bu kez Madelyn Cline, Chase Sui Wonders, Jonah Hauer-King, Tyriq Withers, Sarah Pidgeon, Billy Campbell, Austin Nichols gibi isimler eşlik ediyor.

Sony Pictures

Filmin konusunu bir grup arkadaşın sakladıkları sırrın bir hayatta kalma savaşına dönüşmesi oluşturuyor. Beş arkadaş istemeden ölümcül bir araba kazasına sebep olduklarında, bu olayı gizlemeye karar vererek korkunç bir sırrı paylaşırlar. Ancak bir yıl sonra, geçmişleri peşlerini bırakmaz. Korku dolu mesajlar ve takip edilmeye başlamalarıyla, birisinin geçen yaz ne yaptıklarını bildiği ortaya çıkar. Arkadaşlar tek tek avlanırken, bu olayın daha önce de yaşandığını fark ederler ve 1997’de gerçekleşen efsanevi Southport Katliamı’nda hayatta kalan iki kişiden yardım istemek zorunda kalırlar.

Önceki Yazlardan Neler Hatırlıyoruz?

Lois Ducan’ın aynı adlı romanından uyarlanarak Jim Gillespie yönetmenliğinde çekilen 1997 yapımı "I Know What You Did Last Summer" filminde Jennifer Love Hewitt, Sarah Michelle Gellar, Ryan Phillippe, Freddie Prinze Jr., Muse Watson, Bridgette Wilson-Sampras, Anne Heche gibi oyunculardan oluşan dev bir kadro bulunuyordu. Dört genç 4 Temmuz kutlamaları sırasında sarhoş bir biçimde araba kullanırken bir adama çarpar ve ölümüne neden olurlar. Panikleyerek cesetten kurtulmak için onu denize atarlar. Olayın üzerinden bir yıl geçer ve içlerinden biri, üzerinde ne yaptığını biliyorum yazan bir not alır. Bu not, hepsinin aynı şeyi düşünmesine neden olmuştur. O gece neler olduğuna tanıklık eden biri vardır ve şimdi intikam almak için harekete geçmiştir.

1998 yılında Danny Cannon yönetmenliğinde çekilen "I Still Know What You Did Last Summer" filminde ilk filmde yer alan Jennifer Love Hewitt, Freddie Prinze Jr. İle Muse Watson’a Brandy Norwood, Mekhi Phifer, Bill Cobbs, Matthew Settle, Jeffrey Combs gibi isimler eşlik etmişti. Filmin konusunu, ilk filmden 1 yıl sonra gerçekleşen olaylar oluşturuyordu. Önceki yıl yaşanan kötü olayların yıldönümü olduğu sıralarda Julie kolejden sevgilisi olan Ray Bronson ile uzaktan ilişkisini sürdürmektedir. Julie üzerindeki suçluluk duygusunu üzerinden atamamakta ve sürekli Ben Willis’ın yüzü ve onun kurbanlarını rüyalarında görmektedir. Julie'nin en iyi arkadaşı olan Enter Karla Wilson, 4 Temmuz tatilinde kullanmak üzere tüm masrafları içinde olan bir Bahama tatili kazanır. Ray işleri olduğunu söyleyince Julie ile Karla arkadaşları Will ve Tyrell'ı yanlarında götürmeye karar verirler. Ancak tatil bir ölüm kalım savaşına dönüşecektir.

2006 yılında Sylvain White tarafından çekilen "I'll Always Know What You Did Last Summer" adlı filmde Brooke Nevin, David Paetkau, Torrey DeVitto, Ben Easter, Seth Packard’dan oluşan bambaşka bir kadro bulunuyordu. Filmin konusunu bir grup gencin peşindeki kancalı katil oluşturuyordu. Colorado'da bir grup genç, bir arkadaşlarının kaza sonucu ölümünü örtbas ettikten tam bir yıl sonra, kendilerini kancalı gizemli bir figür tarafından takip edilip birer birer öldürülürken buluyorlar ve olaylar gelişiyordu.

2021 yılında Logan Kibens, Craig William Macneill ile Ben Semanoff’un yönetmenliğinde Amazon’un mini dizisi olarak 8 bölümlük çekilen "I Know What You Did Last Summer"ın oyuncu kadrosunda ise Madison Iseman, Bill Heck, Brianne Tju, Zeke Goodman, Ashley Moore, Fiona Rene, Cassie Beck, Brooke Bloom gibi isimler bulunuyordu. Dizinin konusunu mezuniyet gecesi korkunç bir olay yaşayan bir grup gence ertesi yıl, bu olayı bilen kimliği gizli birinin musallat olması oluşturuyordu.

Uyarlama Hakkında Ne Biliyoruz?

Lois Ducan’ın aynı adlı gençlik romanından uyarlanarak 1997 yılında izleyicilerin karşısına çıkan film ile roman arasında oldukça büyük farklar bulunuyor. Özellikle kan ve şiddetin neredeyse hiç yer almadığı romanda, katil de bambaşka biri. Psikolojik gerilimin yüksek tutulduğu romanda amaçlanan, suçluluk duygusu ve bastırılmışlığın sonuçlarının kişiler üzerindeki etkilerini de yansıtabilmek. Üstelik aslında var olmayan bir sahil kasabasında geçen romanda 4 Temmuz Kutlamaları da bulunmuyor. Ancak filmde yer alan karakter adları ile romandakiler aynı olarak karşımıza çıkıyor. Yani yaşanan trafik kazası, karakter isimleri ile romanın ismi dışında 1997 yapımı filmin oldukça serbest esinlenilerek uyarlanmış olduğunu söylemek gerekiyor.

Bu Yazı Diğer Yazlardan Ayıran Nedir?

Sinefiller her filmin farklı bir tadı olduğunu, bazı filmlerin zamanları olduğunu gayet iyi bilmektedir. Köpekbalığı filmleri yazın izleyicilerle buluşur, Cadılar Bayramı filmlerinin zamanı (şaşırtıcı olmayan bir biçimde) sonbahardır. "Geçen Yaz Ne Yaptığını Biliyorum" da zaman içerisinde kültleşmiş yapımlardan biri olmakla birlikte yazı, sahil kasabasını ve 4 Temmuz kutlamalarını anımsatır. Peki 4 Temmuz’un bu filmdeki önemini kaç kişi fark ediyor acaba?

Amerika’da 4 Temmuz, özgürlüğün, bağımsızlığın, ulusal birlikteliğin ve geçmişle gurur duymanın günü olarak kutlanıyor. İnsanlar barbekü yapıp havai fişek gösterilerini izliyorlar ve bu kutlamalarla ülkenin bağımsızlığını anımsayarak kutluyorlar. Ancak 1997 yapımı filme eklemlenen 4 Temmuz kutlamaları bu ulusal hafıza gününü odağa alarak altına karanlık, bastırılmış bir suç yerleştiriyor. Bu tarih sadece arka plan süsü olarak değil, karakterlerin suçluluğu, bastırılmış travmaları ve toplumsal ikiyüzlülükleriyle ilişkilendirilmiş sembolik bir araç olarak kullanılıyor.

Filmde dört genç, 4 Temmuz gecesi kazara bir adamı ezdiklerini sanar; cesedi denize atarak suçu örtbas ettiklerini düşünür. Bu olaydan sonra herkes tıpkı toplumun rahatsız edici geçmiş olayları bastırarak kolektif hafızadan silmesi gibi geçmişi unutup hayatına devam etmeye çalışır. Özgürlük gününde yaşanan bu cinayet aslında bir bastırma hikâyesine dönüşmekte ve saklanan sır ile gençler aslında kendi özgürlüklerini kaybetmektedir. Aynı zamanda gençler özgürlüklerini korumak için başka birinin hayatını feda etmektedir ve ulusal özgürlük ve birlik sembolü olan bugünde bireysel özgürlük adına ahlaki sorumluluklarını kurban ettiklerini göstermektedirler. Karakterler yakışıklı futbolcu, güzel kraliçe, zeki öğrenci, sıradan çocuk olmak üzere Amerikan rüyasının gençlik sembolleri üzerinden seçilmiştir. Ancak bu karakterlerin her biri, kendi çıkarlarını korumak için bir ölümü örtbas ederek bu rüyanın sahte yüzünü yansıtmaktan geri kalmaz.

İlk filmin sonunda öldürdüklerini sandıkları kancalı katilin cesedi bulunmamıştır, haliyle tamamen kapatılabilecek bir durum olmaktan uzaktır. İkinci film böyle bir bilinmezlik ortamında başlamakta, ilk filmden kurtulan karakterlerden ikisinin tekrar intikamcı katille karşılaşmaları ile devam etmektedir. Bu filmde de yine 4 Temmuz aynı şekilde bastırılmış suç ve özgürlüklerin kısıtlanması üzerinden kullanılmaya devam etmiştir.

2021 yılında Amazon için çekilen dizi ise bambaşka bir hikâyeye evrilmiştir. Birbirinden çok farklı özelliklere sahip ikiz kız kardeşlerden birinin ölümü ve diğerinin onun kimliğini kendi üzerine almasından sonraki yaz, olaya karışan gençlerin notlar bulması ve etraflarındaki kişilerin sırayla ölmesi üzerinden ilerlerken, bir kasabada yaşanan çarpık ilişkiler, cinsellik, tarikatlar ve çürümüş aile düzeni üzerinden ilerlemeyi tercih etmiştir. İlk iki filmdeki karakterlerle bağlantısı olmadığı gibi 4 Temmuz yerine Amerikan korku ve gerilim filmlerinde sıklıkla kullanılan mezuniyet gecesinin kullanımı tercih edilmiştir.

Bu Yaz Ne Yaptığımızı Biliyoruz

2025 versiyonuna geldiğimizde; öncelikle tam bir devam filmi mantığıyla yaklaşılan, senaryosunda açık bulunmayacak şekilde tasarlanmış bir yapımla karşı karşıya olduğumuzu belirtmek gerekiyor. Yönetmen ne yaptığını çok iyi bilerek, önceki filmlerin her ikisine de gönderme yapmayı ihmal etmeksizin, izleyicilere sürpriz yumurtalar da bırakarak ilerlemeyi tercih etmiş. Nostalji sağlamak adına son dönemde birçok filmin remake çekimi ya da devam filmi yapılırken aşina olan oyuncuların bu nostaljiye eşlik etmesinin sağlanması bu filmde de ihmal edilmemiş. Kraliçeye kraliçe, sporcuya sporcu düşecek şekilde de roller oldukça iyi bir biçimde dağıtılmış. Oyuncuların performansları yer yer düşse de ilk filmin hayranlarını fazlasıyla tatmin edecek bir film çıkarılması için epey çaba sarf edilmiş. İlk filmde Helen Shivers’ın ablasının kıyafet dükkânının kapanmış bir restaurant olarak gösterilmesi, Helen Shivers’ın geçit töreni sırasında üzerinde oturduğu platform gibi birçok detay da nostalji hissinin yüksek derecede hissedilmesine olanak sağlıyor. 4 Temmuz bu filmde de es geçilmemiş ve bastırılmaya çalışılan suçluluk duygusunun izleri bu filmde çok daha fazla kullanılmaya çalışılmış, bu durum da devam filminin en azından suçluluk duygusu konusunda romana daha fazla yaklaşmaya çalışan bir girişimde bulunduğunu da gösteriyor. Üstelik hafızanın yenilenmesi ve üzeri kapatılan geçmişin ortaya çıkarılması da 4 Temmuz’la tamamen bağlantılı.

Sonuç olarak "I Know What You Did Last Summer"; yeni bir şeyler vaat etmese de keyifli vakit geçirmenizi sağlayan, nostaljiye doyuran, oldukça başarılı bir devam filmi. İlk filmi sevenlerin bu filmi kaçırmaması şiddetle tavsiye edilir!

NOT: Film bittiğinde koltuklarından kalkmayıp dalgaları izlemeye devam eden izleyicileri bir sürpriz bekliyor.

Gizem ŞİMŞEK KAYA