Aliye Rona, doğum adıyla Aliye Dilligil, 1 Ocak 1921 tarihinde Dera’da dünyaya gelen ve Türk sinema ve tiyatro tarihinin en güçlü karakter oyuncularından biri olarak kabul edilen usta sanatçıdır. Sanatçı bir aileden gelen Rona, Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden Avni Dilligil ve gazeteci Turhan Dilligil’in kız kardeşi, oyuncu Çiçek Dilligil’in ise halasıdır. Beyoğlu Akşam Kız Sanat Okulu’nda eğitim alan Rona, 1930’lu yılların sonlarında Kadıköy Halkevi’nde amatör olarak sahneye çıkmış; daha sonra Ulvi Uraz, Avni Dilligil ve Arena Tiyatrosu gibi topluluklarda görev yapmıştır. İzmir Şehir Tiyatrosu’nda tanıştığı oyuncu Zihni Rona ile evlenmesinin ardından Rona soyadını kullanmaya başlamıştır.
Aliye Rona, sinemaya 1947 yılında Seyfi Havaeri’nin yönettiği Kerim’in Çilesi filmiyle adım atmış ve yaklaşık yarım asırlık kariyerinde 200’den fazla yapımda rol almıştır. Özellikle Yeşilçam’da sert mizaçlı, otoriter, dikbaşlı ancak ailesini koruyan ve mücadeleci Anadolu kadınlarını canlandırmasıyla hafızalara kazınmıştır. Yılanların Öcü, Susuz Yaz, Kuyu, Zalimler, Kara Çarşaflı Gelin ve Berlin in Berlin gibi önemli yapımlarda sergilediği performanslarla Türk sinemasının unutulmaz karakter oyuncuları arasına girmiştir. Oyunculuğunun yanı sıra uzun yıllar dublaj sanatçılığı da yapan Rona, canlandırdığı güçlü karakterleriyle Yeşilçam’ın kendine özgü ve simge hâline gelmiş oyuncularından biri olmuştur.
Aliye Rona, oyunculuk kariyeri boyunca önemli ödüllere de layık görülmüştür. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde Hepimiz Kardeşiz (1965), Zalimler (1967) ve Son Gece (1968) filmleriyle üç kez En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülünü kazanmış, 1969 yılında Kuyu filmiyle Adana Altın Koza Film Festivali’nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu seçilmiştir. 1994 yılında ise Adana Altın Koza Film Festivali tarafından Yaşam Boyu Onur Ödülü’ne layık görülmüştür. Yaşamının son dönemlerini Pendik’teki bir huzurevinde geçiren sanatçı, 29 Ağustos 1996 tarihinde geçirdiği beyin kanaması sonucu 75 yaşında hayatını kaybetmiş ve Karacaahmet Mezarlığı’ndaki aile kabristanına defnedilmiştir. Türk sinemasına bıraktığı güçlü karakterler ve unutulmaz performanslar sayesinde Aliye Rona, Yeşilçam tarihinin en önemli kadın oyuncularından biri olarak anılmaya devam etmektedir.
Favori Tür
